UNEP KATIKA MWAKA WA 2022
Ujumbe kutoka kwa Mkurugenzi Mtendaji
Naibu Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa na Mkurugenzi Mtendaji wa UNEP
Kupitia njia nyingi, 2022 ulikuwa mwaka wa juhudi mpya za kushughulikia mazingira. Kuelekea mwanzoni mwa mwaka, katika Kikao cha Baraza la Mazingira la Umoja wa Mataifa, Nchi Wanachama zilipitisha maazimio ya kihistoria ya kuimarisha juhudi za kukabiliana na uchafuzi, kupunguza na kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi, na kutunza na kuboresha mazingira kote ulimwenguni. Mkutano wa Umoja wa Mataifa wa Mabadiliko ya Tabianchi wa mwaka wa 2022 ulichangia historia kupitia kuanzishwa kwa mfuko wa hasara na uharibifu. Majadiliano ya kimataifa ya kukomesha uchafuzi wa plastiki yalianza nchini Uruguay. Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa lilitambua haki ya watu wote kuwa na mazingira safi, bora na endelevu. Na mwaka ulipoisha, Kongamano la Umoja wa Mataifa la Bayoanuai mjini Montreal lilipelekea kupitishwa kwa mfumo kabambe wa kutunza na kuboresha bayoanuai kufikia mwaka wa 2030. Mwaka huu pia ulishuhudua maadhimisho ya miaka 50 ya Shirika la Mazingira la Umoja wa Mataifa (UNEP) na kongamano la Stockholm+50.
Hata hivyo ulikuwa pia mwaka wa changamoto nyingi. Madhara makubwa ya changamoto za aina tatu duniani za mabadiliko ya tabianchi, uharibifu wa mazingira na bayoanuai, na uchafuzi na taka vilichangiwa na kuongezeka kutokana na ukosefu wa usawa, vita nchini Ukraine na kupanda kwa bei ya chakula na ya nishati. Kama kawaida, maskini na walio hatarini zaidi waliathiriwa zaidi na ukame, mafuriko, mioto misituni, kupungua kwa bayoanuai na kuongezeka kwa viwango vya uchafuzi.
Kama ripoti hii inavyoonyesha, shirika lilianza kutekeleza mkakati wake mpya, mkatati wa 2022-2025. Lilipata ushindi kwa kukabiliana na changamoto za aina tatu kwa sayari na kusaidia dunia kuanza kutekeleza ahadi zake za kuboresha mifumo ya ekolojia, kupunguza shinikizo la uchafuzi wa hewa na kulinda mamilioni ya watu katika mataifa yanayoendelea walio hatarini kuathiriwa na hali ya hewa.
Basi, haishangazi kwamba mahitaji ya kuchukuliwa kwa hatua badala ya kutoa ahadi tu yanazidi kuongezeka. UNEP iliimarisha juhudi za kukabiliana na majanga haya na kuanza kutekeleza mkakati wake, mkakati wa 2022-2025. Kwa kuzingatia uwezo wa wabia wake, UNEP ilifanya kazi na Nchi Wanachama kutimiza ahadi za kupunguza na kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi, kutunza na kuboresha mifumo ya ekolojia, na kupunguza shinikizo la uchafuzi. Kupitia haya yote, UNEP inaendelea kuunga mkono nchi kutekeleza azimio la 4/17 la Baraza la Mazingira la Umoja wa Mataifa kwa kujumuisha usawa wa kijinsia na haki za binadamu katika sera, mikakati, programu na miradi ya mazingira, hata inapoendelea kufanyia marekebisho mfumo wake wa kijinsia ili kutimiza kazi yake vyema.
Kama shirika, UNEP imejitolea kuwa shirika sikivu na linalojali. UNEP ilibadilisha mfumo wake wa kushirikiana na mashirika mengine ya Umoja wa Mataifa kupitia Vikosi vya Nchi Wanachama wa Umoja wa Mataifa ili kushughulikia vyema vipaumbele vya Nchi Wanachama na Malengo ya Maendeleo Endelevu, na kuunda mifuko mipya tatu ya fedha inayotoa ufadhili unaoweza kubadilika ili kuwa na mazingira thabiti, kuishi kwa amani na mazingira na kutochafua sayari. UNEP pia ilifikia usawa wa kijinsia katika viwango vyote vya kitaaluma na ngazi za juu na kuboresha uanuai ya kijiografia wa wafanyikazi wake.
Lakini kazi kubwa iliyo mbele yetu ni kupunguza changamoto za aina tatu duniani. Kama mamlaka kuu ya kimataifa ya mazingira, UNEP itatoa shinikizo zaidi na kushirikiana kwa karibu zaidi na nchi, mfumo wa Umoja wa Mataifa, mashirika ya uraia na sekta binafsi ili kutoa masuluhisho na kufanya kazi ili kuwa na ulimwengu ambapo watu wote, popote walipo, wanaweza kufurahia haki yao kuwa na mazingira bora.
UNEP kupitia Takwimu
ni kiasi ambacho plastiki zinazoingia baharini zinaweza kupunguzwa kupitia hatua za uchumi unatumia bidhaa tena na tena, ikiwa ni pamoja na chini ya mpango wa kukabiliana na uchafuzi wa plastiki ulioanzwa kujadiliwa na mataifa mwaka wa 2022
idadi ya malengo madhubuti yanayohitaji kufikiwa kufikia mwaka wa 2030 chini ya mfumo mpya, Mfumo wa Bayoanuai Duniani
ni kiwango cha ongezeko zaidi la joto duniani ambalo linaweza kuepukika kupitia Mkataba wa Montreal kwa kutunza vitekaji vya gesi ya ukaa kutoka kwa mionzi ya urujuani
ni jumla ya idadi ya watu wanaotarajiwa kunufaika na kazi ya UNEP ya shushughulikia mifumo ya ekolojia kutegemea eneo
ni kiwango cha idadi ya magari yatakayoondolewa barabarani kila mwaka kupunguza uchafuzi wa hewa kupitia kazi ya mwanga bora inayoungwa mkono na UNEP nchini Pakistan na Indonesia
Ni kiwango cha taka iliyopatikana na kushughulikiwa mjini Mosul na kituo kipya cha kuchakata taka kinachoungwa mkono na UNEP
ni idadi ya watu walioshiriki katika Siku ya Mazingira Duniani
Kikao cha tano cha Baraza la Mazingira la Umoja wa Mataifa
Wahusika wengi walikuwa na matokeo chanya zaidi katika awamu ya pili ya Kikao cha tano cha Baraza la Mazingira la Umoja wa Mataifa (UNEA 5.2) kilichofanyika mwezi wa Februari mjini Nairobi.
Tamko la kisiasa la UNEA 5.2 – hafla iliyohudhuriwa na zaidi ya watu 3,400 ana kwa ana na washiriki 1,500 mtandaoni - lilisisitiza umuhimu wa kusitisha kupungua kwa bayoanuai na kugawanyika kwa makazi. Maazimio juu ya asili yalishughulikia masuala kama vile bayoanuai na afya, usimamizi endelevu wa ziwa, na ufafanuzi wa jumla wa suluhu za asili. Maazimio kuhusu miundomsingi thabiti, kutochafua mazingira wakati wa kujikwamua na COVID-19 na masuala ya mazingira ya usimamizi wa madini na metali yaliimarisha umuhimu wa uchumi unatumia bidhaa tena na tena.
Hatua kubwa zilipigwa kuhusu kemikali, taka na uchafuzi. Azimio la kuanza kujadili kuhusu makubaliano ya kukomesha uchafuzi wa plastiki huziba pengo muhimu katika hatua za kushughulikia mazingira. Ijapokuwa azimio la kuanzisha jopo la sera ya kisayansi kuhusu usimamizi mzuri wa kemikali na taka, na kuzuia uchafuzi, litatoa kwa maswala haya muhimu chombo cha kisayansi sawia na vile vya hali ya hewa (Jopo la Serikali Mbalimbali kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi) na bayoanuai (Jopo la Sera ya Sayansi ya Serikali Mbalimbali kuhusu Bayoanuai na Huduma za Mifumo ya Ekolojia).
UNEA pia ilifanya kikao maalum cha Maadhimisho ya Miaka 50 ya UNEP
na kutathmini matunda ya ushirikiano wa kushughulikia mazingira katika kipindi cha miongo mitano iliyopita. Wakuu wa Nchi na wajumbe kutoka nchi 175 walitoa tamko la kihistoria na kuimarisha kujitolea kwao kushughulikia mazingira. Walitoa pongezi kwa kazi ya UNEP, ambayo imezaa matunda kama vile kutunza tabaka la ozoni na kukomesha matumizi ya petroli iliyo na risasi.
Sayari tayari ilikuwa inaonyesha dalili za kulemewa na mzigo wa binadamu tangu mwaka wa 1972 wakati shirika lilipoanzishwa. Katika miongo iliyofuata, UNEP na wabia wake walishirikiana na Nchi Wanachama kukabiliana na uchafuzi wa hewa, kurejesha tabaka la ozoni, kutunza bahari duniani, kukuza uchumi jumuishi usiochafua mazingira, na kutoa tahadhari kuhusu uharibifu wa bayoanuai na mabadiliko ya tabianchi. Kazi hiyo haijawahi kukosa kuwa na umuhimu zaidi.
Kushughulikia Sayari
Kushughulikia Mazingira
Sayansi kwa hali ya hewa
Wakati viongozi wa dunia walipokusanyika katika Kongamano la Umoja wa Mataifa la Mabadiliko ya Tabianchi (COP27) - mkutano wa kimataifa uliofanyika kuimarisha juhudi za kushughulikia hali ya hewa - UNEP ilitoa ripoti mbili kabla ya mazungumzo hayo. Ripoti zote mbili zilichangia kwa Mpango wa Utekelezaji wa Sharm el-Sheikh uliopitishwa na Nchi Wanachama mwishoni mwa kongamano hilo.
Ripoti ya Emissions Gap Mwaka wa 2022: Fursa inayodidimia ilibainisha kuwa ahadi za kushughulikia hali ya hewa zinapelekea ulimwenguni kuelekea kushuhudia kupanda kwa joto kati ya nyuzijoto 2.4 na nyusujoto 2.6 katika karne hii. Mabadiliko ya dharura ya mfumo mzima yanahitajika ili kuweza kufikia nyuzijoto 1.5. Ripoti ilieleza jinsi ya kuleta mabadiliko haya katika sekta ya usambazaji wa umeme, viwanda, uchukuzi na ujenzi, na mifumo ya chakula na ya fedha.
Ripoti ya Kukabiliana na Pengo la Uzalishaji wa Gesi Chafu ya Mmwaka wa 2022:Hatua Ndogo, Mwendo wa Konokono ya UNEP ilibainisha kuwa ufadhili na utekelezaji wa hatua za kukabiliana na hali kutegemea eneo hazitoshi. Kati ya dola za Marekani bilioni 160 na bilioni 340 zitahitajika kwa mwaka kukabiliana na hali kutegemea eneo kufikia mwaka wa 2030. Mwaka wa 2020, mtiririko wa fedha za kimataifa za kukabiliana na hali kwa nchi zinazoendelea ulikuwa dola za Marekani bilioni 29 tu.
Ufadhili wa kushughulikia mazingira
Kupitia Muungano wa Benki wa Net-Zero ulioitishwa na UNEP, zaidi ya benki 60 ziliweka malengo ya kisayansi ili kuondoa gesi ya ukaa kwenye orodha ya fedha zinazowekwa kwa faida, ikiwa ni pamoja na uwekezaji katika sekta ya makaa ya mawe na gesi. Zaidi ya nusu ya muungano huo umeweka malengo ya muda ya kuondoa gesi ya ukaa kufikia mwaka wa 2030 yanayoendana na lengo la nyuzijoto 1.5 la Mkataba wa Paris. Katika miezi 18 ya kwanza, muungano huo, unaosimamiwa na Mpango wa Fedha wa UNEP (UNEP FI), umekua na kufikia zaidi ya benki 120, zikiwakilisha karibu asilimia 40 ya mali inayomilikiwa na benki duniani.
Chombo Kinachotoa Mtaji, mfuko wa ubia anuai unaosimamiwa na UNEP, katika mwezi wa Julai ulishuhudia ujenzi ukianza katika mradi muhimu ulioufadhili: kiwanda cha kuzalisha umeme kutumia maji nchini Zimbabwe. Uzinduzi wa mtambo wa 5 MW unatazamiwa kufanyika mwaka wa 2023. Kwa ujumla, SCAF II, awamu ya pili ya kituo hicho, imesaidia miradi katika nchi 14 kote barani Asia na barani Afrika. Miradi hii inatarajiwa kupunguza karibu tani milioni 4 za kaboni dioksidi kwa mwaka na kubuni nafasi za kazi takribani 14,000.
Kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi kutegemea eneo
Mfuko wa kushughulikia mifumo ya ekolojia duniani kutegemea eneo (EbA), unaosimamiwa na UNEP kwa ushirikiano na Muungano wa Kimataifa wa Kuhifadhi Mazingira, hutoa mtaji wa kuanzisha kampuni kupitia mbinu bunifu za EbA. Mchakato wa kwanza na wa pili wa uteuzi wa wanaopokea ruzuku ya Mfuko wa EbA Duniani uliidhinisha dola za Marekani milioni 5.6 kwa miradi 23, ambazo zitasaidia mifumo ya ekolojia kote duniani, ikiwa ni pamoja na kutunza miamba ya matumbawe nchini Ufilipino na kurejesha kingo za mito ili kudhibiti mmomonyoko wa udongo nchini Fiji. Mchakato wa uteuzi wa tatu na wa nne wa wanaruzuku unaendelea, na miradi mingine 30 ikitarajiwa kuanza.
Wakati uo huo, orodha ya fedha zinazowekwa kwa faida ziliongezeka na kuwa zaidi ya miradi 45, ikijumuisha mradi wa dola milioni 6 nchini Msumbiji kutunza ukanda wa pwani kupitia uboreshaji na uhifadhi wa mazingira. Kwa ujumla, miradi ya UNEP ya EbA inalenga kurejesha hekta 131,000 za mifumo ya ekolojia na kunufaisha watu milioni 2.7.
Upatikanaji wa teknolojia
Kituo na Mtandao wa Teknolojia ya Hali ya Hewa (CTCN) kinachosimamiwa na UNEP kilitoa usaidizi wa kiufundi kwa nchi 68 katika mwaka wa 2022, na kusaidia kusambaza ubunifu kama vile the Slamdam, kizuia mafuriko kinachoweza kuhamishwa nchini Burundi. Hadi sasa, CTCN imesaidia nchi 109, kunufaisha karibu watu milioni 100, na kupunguza uzalishaji wa tani milioni 12.9 za kaboni dioksidi kwa mwaka.
Kupigania matumizi ya nishati vizuri
Kuongezeka kwa matumizi mazuri ya nishati ni sehemu muhimu ya ajenda ya hali ya hewa, na mpango wa Kushirikiana Kutumia Vizuri (U4E) unaoongozwa na UNEP ulipiga hatua katika mwaka wa 2022. UNEP ilishirikiana na Pakistan kuweka kanuni zitakazopelekea kuokoa nishati ya 1.3 TWh kila mwaka kufikia mwaka wa 2030, pamoja na kupunguza uzalishaji wa hewa chafu kiwango sawa na kuondoa magari 630,000 ya abiria barabarani. Wakati uo huo, U4E ilisaidia Indonesia kuunda sheria ya mawaziri kuhusu kanuni zitakazowezesha kuokoa nishati kiwango sawa na kinachookolewa na Pakistan kila mwaka.
Juhudi hizi zinaendana na Mikakati ya Muungano wa Mataifa ya Kusini-Mashariki mwa Asia (ASEAN) ya Kuoanisha Viwango vya Bidhaa za Mwangaza, iliyotengenezwa na U4E. Kupitia utekelezaji wa viwango hivi, ASEAN inakadiriwa kuokoa 24 TWh ya matumizi ya umeme kila mwaka kufikia mwaka wa 2030. Hii inaweza kusaidia kupunguza tani milioni 18 za uzalishaji wa kaboni dioksidi kila mwaka na kuwezesha watumizi kuokoa zaidi ya Dola za Marekani bilioni 2 kwa matumizi ya umeme kila mwaka.
Tathmini ya Akiba ya Nchi ya U4E ya Mwaka wa 2022 inaonyesha kuwa ikiwa nchi zote zinazoendelea na zilizo na chumi zinazokua zitapitisha viwango vya chini vya nishati kwa kutoa mwanga, zaidi ya TWh 122 za matumizi ya umeme zitaokolewa kila mwaka kufikia mwaka wa2030, kiwango sawa na nishati inayozalishwa na vituo 55 vya umeme.
Kupunguza joto hewani kwa kushughulikia ozoni
Katika maadhimisho ya 35 Itifaki ya Montreal kuhusu Vitu Vinavyoharibu Tabaka la Ozoni yaliyoandaliwa na UNEP, utafiti ulionyesha kuwa makubaliano haya yalizalisha manufaa mengi kwa mazingira kuliko ilivyotarajiwa. Utafiti mmoja unaonyesha kuwa Itifaki hii inaweza kuwa ilizuia ongezeko la joto la 1.7 kufikia mwishoni mwa karne kwa kupiga marufuku vitu vinavyoharibu ozoni vinavyochangia ongezeko la joto duniani.
Utafiti huo ulibaini kuwa, bila Itifaki ya Montreal, mionzi ya urijuani ingeweza kuharibu mifumo ya ekolojia, na kusababisha kutolewa kwa tani bilioni 690 za gesi ya ukaa ambayo kwa sasa inahifadhiwa katika mimea na udongo. Ongezeko la ziada la joto lililoepukwa lilikadiriwa kuwa kati ya nyuzijoto 0.5 na nyuzijoto 1. Chini ya Marekebisho yake yaliyofanyika Kigali, Itifaki inazalisha matunda zaidi kwa kupunguza hidrofluorocarbons, gesi ya ukaa yenye nguvu, na kuongeza matumizi mazuri ya nishati ya vifaa vya kupunguza joto.
Kupunguza uzalishaji w gesi chafu katika sekta ya uchukuzi
Huku nchi zinazoendelea zikitarajiwa kuongeza magari bilioni 1 kufikia mwaka wa 2050, juhudi zinahitajika ili kuhakikisha magari hayo mengi yanazalisha kiwango cha chini au kutozalisha gesi chafu. Katika mwaka wa 2022, UNEP ilizindua Programu yake ya Usafiri wa Kutumia Umeme Dunianial, inayosaidia nchi 50 za kipato cha chini na cha kati kuacha kutumia mafuta yanayotokana na visukuku na kuanza kutumia magari ya umeme.
Kwa mfano, Ushelisheli inatekeleza mradi wa majaribio wa kutumia umeme kwa mabasi yake. Nchini Viet Nam, UNEP inasaidia huduma ya posta ya kuwasilisha bidhaa kuanza kutumia magari ya umeme ya magurudumu matatu. Na mpango huo unasaidia Chile kuhamishia mafanikio yake ya mabasi ya umeme mjini Santiago kwa miji mingine.
Kuimarisha juhudi za kukabiliana na uzalishaji wa methani
Katika mwaka wake wa kwanza, Kituo cha Kimataifa cha Kufuatilia Uzalishaji wa Methani Duniani (IMEO) cha UNEP kilitekeleza wajibu muhimu kusaidia kupunguza uzalishaji wa methani, kichocheo cha pili kwa ukubwa cha ongezeko la joto duniani. Kituo hiki kilianzishwa ili kusaidia kufikia malengo kama vile Ahadi za Methani Duniani za kupunguza asilimia 30 ya uzalishaji wa methani katika sekta ya mafuta na gesi, sekta ya kilimo na taka kufikia mwaka wa 2030. Kufikia Novemba mwaka wa 2022, nchi 150 zilikuwa zimeidhinisha ahadi hizo, na zaidi ya nchi 50 zilikuwa zimeka mikakati ya kitaifa ya utekelezaji ya kushughulikia methani au zilikuwa katika harakati za kufanya hivyo. Muungano wa Hali ya Hewa na Hewa Safi (CCAC) ulianzisha mikakati ya kitaifa ili kuunga mkono ahadi hiyo, ikiwa ni pamoja na kuisaidia Nigeria kuweka lengo la kupunguza methani inayotokana na mafuta na gesi kwa asilimia 60 kufikia mwaka wa 2030.
Katika Kongamano la Umoja wa Mataifa la Mabadiliko ya Tabianchi, IMEO ilizindua Mfumo wake wa Tahadhari na Kushughulikia Methani, mfumo mpya unaotegemea satelaiti wa kubainisha uzalishaji wa gesi inayoongeza joto hewani, hali inayoweza kuwezesha serikali na mashirika ya biashara kuishughulikia kwa wakati unaofaa. Kwa kuongezea, zaidi ya kampuni 80 za mafuta na gesi zimejitolea kupima na kupunguza uzalishaji wao wa methani kupitia Ubia wa Mafuta na Gesi ya Methani 2.0, kipengele muhimu cha mbinu inayoendeshwa na data ya IMEO.
Sayansi kwa hali ya hewa
Wakati viongozi wa dunia walipokusanyika katika Kongamano la Umoja wa Mataifa la Mabadiliko ya Tabianchi (COP27) - mkutano wa kimataifa uliofanyika kuimarisha juhudi za kushughulikia hali ya hewa - UNEP ilitoa ripoti mbili kabla ya mazungumzo hayo. Ripoti zote mbili zilichangia kwa Mpango wa Utekelezaji wa Sharm el-Sheikh uliopitishwa na Nchi Wanachama mwishoni mwa kongamano hilo.
Ripoti ya Emissions Gap Mwaka wa 2022: Fursa inayodidimia ilibainisha kuwa ahadi za kushughulikia hali ya hewa zinapelekea ulimwenguni kuelekea kushuhudia kupanda kwa joto kati ya nyuzijoto 2.4 na nyusujoto 2.6 katika karne hii. Mabadiliko ya dharura ya mfumo mzima yanahitajika ili kuweza kufikia nyuzijoto 1.5. Ripoti ilieleza jinsi ya kuleta mabadiliko haya katika sekta ya usambazaji wa umeme, viwanda, uchukuzi na ujenzi, na mifumo ya chakula na ya fedha.
Ripoti ya Kukabiliana na Pengo la Uzalishaji wa Gesi Chafu ya Mmwaka wa 2022:Hatua Ndogo, Mwendo wa Konokono ya UNEP ilibainisha kuwa ufadhili na utekelezaji wa hatua za kukabiliana na hali kutegemea eneo hazitoshi. Kati ya dola za Marekani bilioni 160 na bilioni 340 zitahitajika kwa mwaka kukabiliana na hali kutegemea eneo kufikia mwaka wa 2030. Mwaka wa 2020, mtiririko wa fedha za kimataifa za kukabiliana na hali kwa nchi zinazoendelea ulikuwa dola za Marekani bilioni 29 tu.
Ufadhili wa kushughulikia mazingira
Kupitia Muungano wa Benki wa Net-Zero ulioitishwa na UNEP, zaidi ya benki 60 ziliweka malengo ya kisayansi ili kuondoa gesi ya ukaa kwenye orodha ya fedha zinazowekwa kwa faida, ikiwa ni pamoja na uwekezaji katika sekta ya makaa ya mawe na gesi. Zaidi ya nusu ya muungano huo umeweka malengo ya muda ya kuondoa gesi ya ukaa kufikia mwaka wa 2030 yanayoendana na lengo la nyuzijoto 1.5 la Mkataba wa Paris. Katika miezi 18 ya kwanza, muungano huo, unaosimamiwa na Mpango wa Fedha wa UNEP (UNEP FI), umekua na kufikia zaidi ya benki 120, zikiwakilisha karibu asilimia 40 ya mali inayomilikiwa na benki duniani.
Chombo Kinachotoa Mtaji, mfuko wa ubia anuai unaosimamiwa na UNEP, katika mwezi wa Julai ulishuhudia ujenzi ukianza katika mradi muhimu ulioufadhili: kiwanda cha kuzalisha umeme kutumia maji nchini Zimbabwe. Uzinduzi wa mtambo wa 5 MW unatazamiwa kufanyika mwaka wa 2023. Kwa ujumla, SCAF II, awamu ya pili ya kituo hicho, imesaidia miradi katika nchi 14 kote barani Asia na barani Afrika. Miradi hii inatarajiwa kupunguza karibu tani milioni 4 za kaboni dioksidi kwa mwaka na kubuni nafasi za kazi takribani 14,000.
Kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi kutegemea eneo
Mfuko wa kushughulikia mifumo ya ekolojia duniani kutegemea eneo (EbA), unaosimamiwa na UNEP kwa ushirikiano na Muungano wa Kimataifa wa Kuhifadhi Mazingira, hutoa mtaji wa kuanzisha kampuni kupitia mbinu bunifu za EbA. Mchakato wa kwanza na wa pili wa uteuzi wa wanaopokea ruzuku ya Mfuko wa EbA Duniani uliidhinisha dola za Marekani milioni 5.6 kwa miradi 23, ambazo zitasaidia mifumo ya ekolojia kote duniani, ikiwa ni pamoja na kutunza miamba ya matumbawe nchini Ufilipino na kurejesha kingo za mito ili kudhibiti mmomonyoko wa udongo nchini Fiji. Mchakato wa uteuzi wa tatu na wa nne wa wanaruzuku unaendelea, na miradi mingine 30 ikitarajiwa kuanza.
Wakati uo huo, orodha ya fedha zinazowekwa kwa faida ziliongezeka na kuwa zaidi ya miradi 45, ikijumuisha mradi wa dola milioni 6 nchini Msumbiji kutunza ukanda wa pwani kupitia uboreshaji na uhifadhi wa mazingira. Kwa ujumla, miradi ya UNEP ya EbA inalenga kurejesha hekta 131,000 za mifumo ya ekolojia na kunufaisha watu milioni 2.7.
Upatikanaji wa teknolojia
Kituo na Mtandao wa Teknolojia ya Hali ya Hewa (CTCN) kinachosimamiwa na UNEP kilitoa usaidizi wa kiufundi kwa nchi 68 katika mwaka wa 2022, na kusaidia kusambaza ubunifu kama vile the Slamdam, kizuia mafuriko kinachoweza kuhamishwa nchini Burundi. Hadi sasa, CTCN imesaidia nchi 109, kunufaisha karibu watu milioni 100, na kupunguza uzalishaji wa tani milioni 12.9 za kaboni dioksidi kwa mwaka.
Kupigania matumizi ya nishati vizuri
Kuongezeka kwa matumizi mazuri ya nishati ni sehemu muhimu ya ajenda ya hali ya hewa, na mpango wa Kushirikiana Kutumia Vizuri (U4E) unaoongozwa na UNEP ulipiga hatua katika mwaka wa 2022. UNEP ilishirikiana na Pakistan kuweka kanuni zitakazopelekea kuokoa nishati ya 1.3 TWh kila mwaka kufikia mwaka wa 2030, pamoja na kupunguza uzalishaji wa hewa chafu kiwango sawa na kuondoa magari 630,000 ya abiria barabarani. Wakati uo huo, U4E ilisaidia Indonesia kuunda sheria ya mawaziri kuhusu kanuni zitakazowezesha kuokoa nishati kiwango sawa na kinachookolewa na Pakistan kila mwaka.
Juhudi hizi zinaendana na Mikakati ya Muungano wa Mataifa ya Kusini-Mashariki mwa Asia (ASEAN) ya Kuoanisha Viwango vya Bidhaa za Mwangaza, iliyotengenezwa na U4E. Kupitia utekelezaji wa viwango hivi, ASEAN inakadiriwa kuokoa 24 TWh ya matumizi ya umeme kila mwaka kufikia mwaka wa 2030. Hii inaweza kusaidia kupunguza tani milioni 18 za uzalishaji wa kaboni dioksidi kila mwaka na kuwezesha watumizi kuokoa zaidi ya Dola za Marekani bilioni 2 kwa matumizi ya umeme kila mwaka.
Tathmini ya Akiba ya Nchi ya U4E ya Mwaka wa 2022 inaonyesha kuwa ikiwa nchi zote zinazoendelea na zilizo na chumi zinazokua zitapitisha viwango vya chini vya nishati kwa kutoa mwanga, zaidi ya TWh 122 za matumizi ya umeme zitaokolewa kila mwaka kufikia mwaka wa2030, kiwango sawa na nishati inayozalishwa na vituo 55 vya umeme.
Kupunguza joto hewani kwa kushughulikia ozoni
Katika maadhimisho ya 35 Itifaki ya Montreal kuhusu Vitu Vinavyoharibu Tabaka la Ozoni yaliyoandaliwa na UNEP, utafiti ulionyesha kuwa makubaliano haya yalizalisha manufaa mengi kwa mazingira kuliko ilivyotarajiwa. Utafiti mmoja unaonyesha kuwa Itifaki hii inaweza kuwa ilizuia ongezeko la joto la 1.7 kufikia mwishoni mwa karne kwa kupiga marufuku vitu vinavyoharibu ozoni vinavyochangia ongezeko la joto duniani.
Utafiti huo ulibaini kuwa, bila Itifaki ya Montreal, mionzi ya urijuani ingeweza kuharibu mifumo ya ekolojia, na kusababisha kutolewa kwa tani bilioni 690 za gesi ya ukaa ambayo kwa sasa inahifadhiwa katika mimea na udongo. Ongezeko la ziada la joto lililoepukwa lilikadiriwa kuwa kati ya nyuzijoto 0.5 na nyuzijoto 1. Chini ya Marekebisho yake yaliyofanyika Kigali, Itifaki inazalisha matunda zaidi kwa kupunguza hidrofluorocarbons, gesi ya ukaa yenye nguvu, na kuongeza matumizi mazuri ya nishati ya vifaa vya kupunguza joto.
Kupunguza uzalishaji w gesi chafu katika sekta ya uchukuzi
Huku nchi zinazoendelea zikitarajiwa kuongeza magari bilioni 1 kufikia mwaka wa 2050, juhudi zinahitajika ili kuhakikisha magari hayo mengi yanazalisha kiwango cha chini au kutozalisha gesi chafu. Katika mwaka wa 2022, UNEP ilizindua Programu yake ya Usafiri wa Kutumia Umeme Dunianial, inayosaidia nchi 50 za kipato cha chini na cha kati kuacha kutumia mafuta yanayotokana na visukuku na kuanza kutumia magari ya umeme.
Kwa mfano, Ushelisheli inatekeleza mradi wa majaribio wa kutumia umeme kwa mabasi yake. Nchini Viet Nam, UNEP inasaidia huduma ya posta ya kuwasilisha bidhaa kuanza kutumia magari ya umeme ya magurudumu matatu. Na mpango huo unasaidia Chile kuhamishia mafanikio yake ya mabasi ya umeme mjini Santiago kwa miji mingine.
Kuimarisha juhudi za kukabiliana na uzalishaji wa methani
Katika mwaka wake wa kwanza, Kituo cha Kimataifa cha Kufuatilia Uzalishaji wa Methani Duniani (IMEO) cha UNEP kilitekeleza wajibu muhimu kusaidia kupunguza uzalishaji wa methani, kichocheo cha pili kwa ukubwa cha ongezeko la joto duniani. Kituo hiki kilianzishwa ili kusaidia kufikia malengo kama vile Ahadi za Methani Duniani za kupunguza asilimia 30 ya uzalishaji wa methani katika sekta ya mafuta na gesi, sekta ya kilimo na taka kufikia mwaka wa 2030. Kufikia Novemba mwaka wa 2022, nchi 150 zilikuwa zimeidhinisha ahadi hizo, na zaidi ya nchi 50 zilikuwa zimeka mikakati ya kitaifa ya utekelezaji ya kushughulikia methani au zilikuwa katika harakati za kufanya hivyo. Muungano wa Hali ya Hewa na Hewa Safi (CCAC) ulianzisha mikakati ya kitaifa ili kuunga mkono ahadi hiyo, ikiwa ni pamoja na kuisaidia Nigeria kuweka lengo la kupunguza methani inayotokana na mafuta na gesi kwa asilimia 60 kufikia mwaka wa 2030.
Katika Kongamano la Umoja wa Mataifa la Mabadiliko ya Tabianchi, IMEO ilizindua Mfumo wake wa Tahadhari na Kushughulikia Methani, mfumo mpya unaotegemea satelaiti wa kubainisha uzalishaji wa gesi inayoongeza joto hewani, hali inayoweza kuwezesha serikali na mashirika ya biashara kuishughulikia kwa wakati unaofaa. Kwa kuongezea, zaidi ya kampuni 80 za mafuta na gesi zimejitolea kupima na kupunguza uzalishaji wao wa methani kupitia Ubia wa Mafuta na Gesi ya Methani 2.0, kipengele muhimu cha mbinu inayoendeshwa na data ya IMEO.
Kushughulikia mazingira
Mpango mpya wa kimataifa wa kuishi kwa amani na mazingira
Katika mwezi wa Desemba, katika Kongamano la Umoja wa Mataifa la Bayoanuai (mkutano wa 15 wa Kongamano la Nchi Wanachama wa Mkataba wa Uanuai wa Kibayolojia - COP15), Mataifa yalikubaliana juu ya mfumo mpya msingi wa kutunza bayoanuai - Mfumo wa Kimataifa wa Bayoanuai wa Kunming-Montreal, ukiwa na malengo manne na shabaha 23 za kupunguza uharibifu wa bayoanuai kufikia mwaka wa 2030. Shabaha - ambazo nyingi zinalenga kuimarisha haki za watu wa kiasili, ambao ni wasimamizi wakuu wa bayoanuai - ni pamoja na:
- uhifadhi na usimamizi bora wa angalau asilimia 30 ya ardhi duniani, maji ya maeneo ya bara, maeneo ya pwani na bahari;
- kukamilisha uboreshaji au kuhakikisha unaendelea kwa angalau asilimia 30 ya ardhi iliyoharibiwa, maji ya maeneo ya bara, na mifumo ya ekolojia ya maeneo ya pwani na baharini;
- kupunguza kabisa uharibifu wa maeneo yenye umuhimu mkubwa kwa bayoanuai;
- kuhakikisha manufaa kutokana na matumizi ya rasilimali za kijenetiki na taarifa za kidijitali kuhusu rasilimali za kijenetiki zinashirikiwa kwa haki na usawa;
- kupunguza maradufu uharibifu wa chakula na kupunguza kwa kiasi kikubwa matumizi ya kupita kiasi ya bidhaa na uzalishaji wa taka;
- kupunguza kwa nusu virutubishi vya ziada na hatari inayoletwa na viuatilifu na kemikali hatari;
- kuondoa au kufanyia marekebisho ruzuku zinazodhuru bayoanuai kwa angalau dola bilioni 500 za Marekani kwa mwaka;
- kukusanya angalau dola bilioni 200 za Marekani kwa mwaka katika ufadhili wa ndani ya nchi wa kimataifa; na
- kuhakikisha kwamba makampuni na taasisi za fedha zinafuatilia, kutathmini na kufichua hatari zao, utegemezi na athari kwa bayoanuai.
Mfuko wa Ufadhili wa Mazingira Duniani utaanzisha hazina maalum ili kuimarisha ufadhili wa kutekeleza mfumo mpya. Hazina nyingine ya kimataifa itaanzishwa ili kusaidia ugawaji sawa wa manufaa ya taarifa za kidijitali kuhusu rasilimali za kijenetiki.
Mikataba mingine inayosimamiwa na UNEP kuhusu mazingra pia ilizalisha matunda katika mwaka huu. Kwa mfano, katika mwezi wa Novemba, Wanachama wa Mkataba wa Biashara ya Kimataifa ya Wanyamapori na Mimeapori Ilio Hatarini Kutoweka (CITES) walipitisha mapendekezo ya kudhibiti biashara ya kimataifa katika zaidi ya spishi 500 zaidi.
Urejeshaji na utunzaji wa mifuo muhimu ya ekolojia
Muongo wa Umoja wa Mataifa wa Kuboresha Mifumo ya Ekolojia, unaosimamiwa na UNEP na Shirika la Chakula na Kilimo la Umoja wa Mataifa (FAO), unasaidia kutekeleza ahadi za kuboresha hekta bilioni 1 za ardhi, eneo lenye ukubwa sawa na China, kufikia mwaka wa 2030. Mwaka wa 2022, Muongo huo ulituza Miradi 10 za kwanza Anzilishi za Kuboresha Mifumo ya Ekolojia Duniani, zinazolanga kuboresha zaidi ya hekta milioni 68 - eneo kubwa kuliko Myanmar, Ufaransa au Somalia - na kubuni nafasi za kasi takribani milioni 15. Muongo utasaidia miradi hii kwa kuiangazia, kukuza mitandao, ufuatiliaji na ufadhili.
UNEP ilishirikisha umma katika uboreshaji kupitia Green Game Jam 2022, sehemu ya Muungano wa Kuchezea Sayari unaondeshwa na UNEP. Baadhi ya studio 38 za michezo zilifanyia marekebisho michezo yao ili kujumuisha mada za mazingira, na uwezekano wa kufikia karibu wachezaji milioni 276 wanaoshiriki kila mwezi. Kama matokeo ya juhudi hizi, karibu miti milioni 2.5 ilipandwa kupitia ushirikiano wa Ecosia na Ecologi.
Umoja wa Mataifa pia uliteua mwaka wa 2022 kuwa Mwaka wa Kimataifa wa Maendeleo Endelevu ya Milima ili kutoa tahadhari kuhusu uwezo wa mifumo ya ekolojia ya milima kuathirika. UNEP ilikuwa mwenyeji wa Mkataba wa Carpathian -mkataba unaolenga kutunza eneo la milima la Carpathian, Ulaya Mashariki - ulishinikiza kuchukuliwa kwa hatua kuhusu bayoanuai ya milima katika Kongamano la Umoja wa Mataifa la Bayoanuai.
Haki ya mazingira bora inatambuliwa katika ngazi ya juu
Mwezi wa Julai, Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa lilitangaza upatikanaji wa mazingira safi, bora na endelevu kuwa haki ya binadamu wote. Mafanikio hayo yalikuwa kilele cha kazi ya miongo mitano, ambayo ilianza Azimio la Stockholm la 1972, na uhamasishaji usio na kikomo kutoka kwa UNEP, maelfu ya mashirika ya uraia na makundi ya watu wa kiasili.
Azimio hilo linatokana na tamko la Baraza la Umoja wa Mataifa la Haki za Binadamu la mwaka uliopita. Itasaidia watu kutetea haki yao ya kuwa na mazingira salama, hewa na maji safi, chakula cha kutosha, mifumo dhabiti ya ekolojia na mazingira yasiyodhuru.
Azimio hilo litasaidia kupunguza uasi kwa mazingira, kuziba mapengo ya ultunzajii na kuwawezesha watu hasa walio katika mazingira hatari wakiwemo watetezi wa haki za mazingira, watoto, vijana, wanawake na watu wa kiasili.
Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa, Antonio Guterres
Mfumo wa Afya kwa Wote
Katika mwaka wa 2022, UNEP ilijiunga na mpango wa Umoja wa Mataifa wa kuimarisha juhudi za kukabiliana na changamoto za aina tatu duniani kwa kushughulikia afya ya binadamu, wanyama, mimea na mazingira kama changamoto moja iliyounganishwa. Muungano wa mashirika manne ya UNEP, FAO, Shirika la Afya Duniani (WHO) na Shirika la Afya ya Wanyama Duniani (WOAH) ulitoa Mpango wa Utekelezaji wa Pamoja wa Afya Jumuishi - mpango wa miaka tano ambao unalenga kuimarisha mifumo ya afya na kukabiliana na janga la magojwa yanayoambukizwa kutoka kwa wanyama, magonjwa yaliyopuuzwa ya kitropiki na yanayoenezwa na vekta, hatari za usalama wa chakula na vimelea sugu.
Ufadhili wa mazingira
Ripoti ya Hali ya Fedha za Kufadhili Mazingira Mwaka wa 2022 ya UNEP ilibainisha kuwa serikali, mashirika ya biashara na taasisi za fedha zinahitaji kuongeza uwekezaji wao wa kila mwaka mara tatu zaidi ili kudhibiti ongezeko la joto duniani, kukomesha kupunguza uharibifu wa bayoanuai, kukomeha uharibifu wa ardhi na kufikia Malengo ya Maendeleo Endelevu. Mtiririko wa fedha za kutoa suluhisho kutokana na mazingira kwa sasa ni dola za Marekani bilioni 154 kwa mwaka - theluthi moja ya dola bilioni 484 zinazohitajika kila mwaka kufikia mwaka wa 2030.
UNEP inashirikiana na wabia kufadhili miradi ya mazingira. Kwa mfano, Kituo cha Bidhaa Zinazowajibikiwa kinachoungwa mkono na UNEP kilikusanya zaidi ya dola za Marekani milioni 11 kupitia uwekezaji kutoka kwa maduka makubwa nchini Uingereza na Ireland Kaskazini ili kuwatia moyo wakulima wa Brazili kutokata miti- wakati wa kilimo cha soya. Wakati uo huo, Mpango wa Kukuza Viwanda vya Kuboresha Mifumo ya Ekolojia wa UNEP, unaosaidia mashirika madogo ya biashara ndogo na ya kati kushiriki uboreshaji wa mifumo ya ekolojia, ulikaribisha kundi jipya lililo na makazi yake nchini Kenya na kupanua shughuli zake hadi nchini Viet Nam kwa kuzindua Programu Endelevu ya Kukuza Biashara ya Misitu.
UNEP ilitoa Tuzo kwa Sir David Attenborough Tuzo la Mabingwa wa Dunia katika kitengo cha Mafanikio ya Kudumu kutokana na kujitolea kwake kupitia utafiti, uhifadhi wa kumbukumbu na uhamasishaji kuhusu utunzaji na uboreshaji wa mazingira.
Stockholm +50
Katika mwezi wa Juni, Kongamano la Stockholm+50 liliadhimisha miaka 50 tangu kuanzishwa kwa vuguvugu la mazingira katika Kongamano la Stockholm la Mwaka wa 1972. Pia lilileta ulimwengu pamoja ili kuimarisha juhudi kuhusiana na Malengo ya Maendeleo Endelevu. Ajenda ya Utekelezaji, Uuishaji na Imani ya hafla hiyo iliweka wazi hatua 10 za kuchukuliwa ili kufikia sayari bora. Siku chache baadaye, Siku ya Mazingira Duniani
ilishirikisha zaidi ya watu milioni 65 na kushuhudia ahadi nyingi kutoka kwa serikali na sekta binafsi, ikiwa ni pamoja na Sweden kupiga marufuku leseni mpya za uchimbaji wa makaa ya mawe, mafuta na gesi asilia.
UNEP ilimtangaza nyota wa Aquaman na mwanaharakati wa masuala ya bahari Jason Momoa kama Mhamasishaji mpya wa Maisha Chini ya Maji katika Kongamano la Umoja wa Mataifa la Bahari.
Mpango mpya wa kimataifa wa kuishi kwa amani na mazingira
Katika mwezi wa Desemba, katika Kongamano la Umoja wa Mataifa la Bayoanuai (mkutano wa 15 wa Kongamano la Nchi Wanachama wa Mkataba wa Uanuai wa Kibayolojia - COP15), Mataifa yalikubaliana juu ya mfumo mpya msingi wa kutunza bayoanuai - Mfumo wa Kimataifa wa Bayoanuai wa Kunming-Montreal, ukiwa na malengo manne na shabaha 23 za kupunguza uharibifu wa bayoanuai kufikia mwaka wa 2030. Shabaha - ambazo nyingi zinalenga kuimarisha haki za watu wa kiasili, ambao ni wasimamizi wakuu wa bayoanuai - ni pamoja na:
- uhifadhi na usimamizi bora wa angalau asilimia 30 ya ardhi duniani, maji ya maeneo ya bara, maeneo ya pwani na bahari;
- kukamilisha uboreshaji au kuhakikisha unaendelea kwa angalau asilimia 30 ya ardhi iliyoharibiwa, maji ya maeneo ya bara, na mifumo ya ekolojia ya maeneo ya pwani na baharini;
- kupunguza kabisa uharibifu wa maeneo yenye umuhimu mkubwa kwa bayoanuai;
- kuhakikisha manufaa kutokana na matumizi ya rasilimali za kijenetiki na taarifa za kidijitali kuhusu rasilimali za kijenetiki zinashirikiwa kwa haki na usawa;
- kupunguza maradufu uharibifu wa chakula na kupunguza kwa kiasi kikubwa matumizi ya kupita kiasi ya bidhaa na uzalishaji wa taka;
- kupunguza kwa nusu virutubishi vya ziada na hatari inayoletwa na viuatilifu na kemikali hatari;
- kuondoa au kufanyia marekebisho ruzuku zinazodhuru bayoanuai kwa angalau dola bilioni 500 za Marekani kwa mwaka;
- kukusanya angalau dola bilioni 200 za Marekani kwa mwaka katika ufadhili wa ndani ya nchi wa kimataifa; na
- kuhakikisha kwamba makampuni na taasisi za fedha zinafuatilia, kutathmini na kufichua hatari zao, utegemezi na athari kwa bayoanuai.
Mfuko wa Ufadhili wa Mazingira Duniani utaanzisha hazina maalum ili kuimarisha ufadhili wa kutekeleza mfumo mpya. Hazina nyingine ya kimataifa itaanzishwa ili kusaidia ugawaji sawa wa manufaa ya taarifa za kidijitali kuhusu rasilimali za kijenetiki.
Mikataba mingine inayosimamiwa na UNEP kuhusu mazingra pia ilizalisha matunda katika mwaka huu. Kwa mfano, katika mwezi wa Novemba, Wanachama wa Mkataba wa Biashara ya Kimataifa ya Wanyamapori na Mimeapori Ilio Hatarini Kutoweka (CITES) walipitisha mapendekezo ya kudhibiti biashara ya kimataifa katika zaidi ya spishi 500 zaidi.
Urejeshaji na utunzaji wa mifuo muhimu ya ekolojia
Muongo wa Umoja wa Mataifa wa Kuboresha Mifumo ya Ekolojia, unaosimamiwa na UNEP na Shirika la Chakula na Kilimo la Umoja wa Mataifa (FAO), unasaidia kutekeleza ahadi za kuboresha hekta bilioni 1 za ardhi, eneo lenye ukubwa sawa na China, kufikia mwaka wa 2030. Mwaka wa 2022, Muongo huo ulituza Miradi 10 za kwanza Anzilishi za Kuboresha Mifumo ya Ekolojia Duniani, zinazolanga kuboresha zaidi ya hekta milioni 68 - eneo kubwa kuliko Myanmar, Ufaransa au Somalia - na kubuni nafasi za kasi takribani milioni 15. Muongo utasaidia miradi hii kwa kuiangazia, kukuza mitandao, ufuatiliaji na ufadhili.
UNEP ilishirikisha umma katika uboreshaji kupitia Green Game Jam 2022, sehemu ya Muungano wa Kuchezea Sayari unaondeshwa na UNEP. Baadhi ya studio 38 za michezo zilifanyia marekebisho michezo yao ili kujumuisha mada za mazingira, na uwezekano wa kufikia karibu wachezaji milioni 276 wanaoshiriki kila mwezi. Kama matokeo ya juhudi hizi, karibu miti milioni 2.5 ilipandwa kupitia ushirikiano wa Ecosia na Ecologi.
Umoja wa Mataifa pia uliteua mwaka wa 2022 kuwa Mwaka wa Kimataifa wa Maendeleo Endelevu ya Milima ili kutoa tahadhari kuhusu uwezo wa mifumo ya ekolojia ya milima kuathirika. UNEP ilikuwa mwenyeji wa Mkataba wa Carpathian -mkataba unaolenga kutunza eneo la milima la Carpathian, Ulaya Mashariki - ulishinikiza kuchukuliwa kwa hatua kuhusu bayoanuai ya milima katika Kongamano la Umoja wa Mataifa la Bayoanuai.
Haki ya mazingira bora inatambuliwa katika ngazi ya juu
Mwezi wa Julai, Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa lilitangaza upatikanaji wa mazingira safi, bora na endelevu kuwa haki ya binadamu wote. Mafanikio hayo yalikuwa kilele cha kazi ya miongo mitano, ambayo ilianza Azimio la Stockholm la 1972, na uhamasishaji usio na kikomo kutoka kwa UNEP, maelfu ya mashirika ya uraia na makundi ya watu wa kiasili.
Azimio hilo linatokana na tamko la Baraza la Umoja wa Mataifa la Haki za Binadamu la mwaka uliopita. Itasaidia watu kutetea haki yao ya kuwa na mazingira salama, hewa na maji safi, chakula cha kutosha, mifumo dhabiti ya ekolojia na mazingira yasiyodhuru.
Azimio hilo litasaidia kupunguza uasi kwa mazingira, kuziba mapengo ya ultunzajii na kuwawezesha watu hasa walio katika mazingira hatari wakiwemo watetezi wa haki za mazingira, watoto, vijana, wanawake na watu wa kiasili.
Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa, Antonio Guterres
Mfumo wa Afya kwa Wote
Katika mwaka wa 2022, UNEP ilijiunga na mpango wa Umoja wa Mataifa wa kuimarisha juhudi za kukabiliana na changamoto za aina tatu duniani kwa kushughulikia afya ya binadamu, wanyama, mimea na mazingira kama changamoto moja iliyounganishwa. Muungano wa mashirika manne ya UNEP, FAO, Shirika la Afya Duniani (WHO) na Shirika la Afya ya Wanyama Duniani (WOAH) ulitoa Mpango wa Utekelezaji wa Pamoja wa Afya Jumuishi - mpango wa miaka tano ambao unalenga kuimarisha mifumo ya afya na kukabiliana na janga la magojwa yanayoambukizwa kutoka kwa wanyama, magonjwa yaliyopuuzwa ya kitropiki na yanayoenezwa na vekta, hatari za usalama wa chakula na vimelea sugu.
Ufadhili wa mazingira
Ripoti ya Hali ya Fedha za Kufadhili Mazingira Mwaka wa 2022 ya UNEP ilibainisha kuwa serikali, mashirika ya biashara na taasisi za fedha zinahitaji kuongeza uwekezaji wao wa kila mwaka mara tatu zaidi ili kudhibiti ongezeko la joto duniani, kukomesha kupunguza uharibifu wa bayoanuai, kukomeha uharibifu wa ardhi na kufikia Malengo ya Maendeleo Endelevu. Mtiririko wa fedha za kutoa suluhisho kutokana na mazingira kwa sasa ni dola za Marekani bilioni 154 kwa mwaka - theluthi moja ya dola bilioni 484 zinazohitajika kila mwaka kufikia mwaka wa 2030.
UNEP inashirikiana na wabia kufadhili miradi ya mazingira. Kwa mfano, Kituo cha Bidhaa Zinazowajibikiwa kinachoungwa mkono na UNEP kilikusanya zaidi ya dola za Marekani milioni 11 kupitia uwekezaji kutoka kwa maduka makubwa nchini Uingereza na Ireland Kaskazini ili kuwatia moyo wakulima wa Brazili kutokata miti- wakati wa kilimo cha soya. Wakati uo huo, Mpango wa Kukuza Viwanda vya Kuboresha Mifumo ya Ekolojia wa UNEP, unaosaidia mashirika madogo ya biashara ndogo na ya kati kushiriki uboreshaji wa mifumo ya ekolojia, ulikaribisha kundi jipya lililo na makazi yake nchini Kenya na kupanua shughuli zake hadi nchini Viet Nam kwa kuzindua Programu Endelevu ya Kukuza Biashara ya Misitu.
UNEP ilitoa Tuzo kwa Sir David Attenborough Tuzo la Mabingwa wa Dunia katika kitengo cha Mafanikio ya Kudumu kutokana na kujitolea kwake kupitia utafiti, uhifadhi wa kumbukumbu na uhamasishaji kuhusu utunzaji na uboreshaji wa mazingira.
Stockholm +50
Katika mwezi wa Juni, Kongamano la Stockholm+50 liliadhimisha miaka 50 tangu kuanzishwa kwa vuguvugu la mazingira katika Kongamano la Stockholm la Mwaka wa 1972. Pia lilileta ulimwengu pamoja ili kuimarisha juhudi kuhusiana na Malengo ya Maendeleo Endelevu. Ajenda ya Utekelezaji, Uuishaji na Imani ya hafla hiyo iliweka wazi hatua 10 za kuchukuliwa ili kufikia sayari bora. Siku chache baadaye, Siku ya Mazingira Duniani
ilishirikisha zaidi ya watu milioni 65 na kushuhudia ahadi nyingi kutoka kwa serikali na sekta binafsi, ikiwa ni pamoja na Sweden kupiga marufuku leseni mpya za uchimbaji wa makaa ya mawe, mafuta na gesi asilia.
UNEP ilimtangaza nyota wa Aquaman na mwanaharakati wa masuala ya bahari Jason Momoa kama Mhamasishaji mpya wa Maisha Chini ya Maji katika Kongamano la Umoja wa Mataifa la Bahari.
Haki ya mazingira bora inatambuliwa katika ngazi ya juu
Mwezi wa Julai, Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa lilitangaza upatikanaji wa mazingira safi, bora na endelevu kuwa haki ya binadamu wote. Mafanikio hayo yalikuwa kilele cha kazi ya miongo mitano, ambayo ilianza Azimio la Stockholm la 1972, na uhamasishaji usio na kikomo kutoka kwa UNEP, maelfu ya mashirika ya uraia na makundi ya watu wa kiasili.
Azimio hilo linatokana na tamko la Baraza la Umoja wa Mataifa la Haki za Binadamu la mwaka uliopita. Itasaidia watu kutetea haki yao ya kuwa na mazingira salama, hewa na maji safi, chakula cha kutosha, mifumo dhabiti ya ekolojia na mazingira yasiyodhuru.
Hatua za Kushughulikia Kemikali na Taka
Kuelekea kukomesha uchafuzi wa plastiki
Katika UNEA 5.2 mwezi wa Februari, mataifa yalitoa ushindi mkubwa kwa watu na sayari kwa kukubali kujadili mkataba wa kimataifa wa kukomesha uchafuzi wa plastiki, ikiwa ni pamoja na mazingira ya baharini.
Kamati ya Majadiliano ya Serikali Mbalimbali ya kuunda chombo cha kisheria cha uchafuzi wa plastiki ilifanya mkutano wake wa kwanza mwishoni mwa Novemba mjini Punta del Este, Uruguay. Serikali nyingi zilithibitisha kujitolea kwao kuunda chombo ambacho kinashughulikia hali kamili wa ya plastiki, kutunza afya ya binadamu na mazingira, na kumanikia kwa njia maalum hali za nchi zinazohitaji msaada sana. Washiriki katika mkutano huu walikubaliana kuhusu njia mbili ya za kufanya kazi: moja ni kuweka malengo, majukumu ya msingi na hatua za udhibiti; nyingine ni kuhusu njia za utekelezaji na ufadhili, mikakati ya taasisi, tathmini ya maendeleo na ushirikishwaji wa washikadau.
Usafi baada ya mizozo
Katika mwaka wa 2022, miaka mitano baada ya kumalizika kwa Dola ya Kiislam nchini Iraq na mzozo wa Levant nchini Iraq, Shirika la Kimataifa la Uhamiaji na UNEP walianzisha kituo cha kuchakata taka mjini Mosul na kukabidhi kwa manispaa ya Mosul ili kuendelea na operesheni yake.
Kufikia sasa, metriki mraba 15,000 za uchafu zimepatikana na kuchaguliwa. Nusu ya hii imesagwa na kutumiwa kuunda bidhaa, ambavyo vinakidhi viwango vya kitaifa vya Iraqi kutumwa katika misingi ya barabara na barabara kuu. Zaidi ya nafasi za kazi 200 zilibuniwa kupitia mipango ya kupata pesa taslimu kupitia kazi kwa watu walio katika mazingira magumu. Shughuli nyingine tatu za kuchakata uchafu zimeanzishwa katika maeneo mengine yaliyoathiriwa na mizozo nchini.
Kuweka viwango ili kuwa na hewa safi
UNEP ilisaidia Amerika ya Kusini na Karibia develop kuunda Mpango wa Utekelezaji wa Kanda kuhusu Ubora wa Hewa kuanzia 2022 hadi 2025. Katika kikao cha 18 cha Kongamano la Mawaziri wa Mazingira wa Afrika unaosimamiwa na UNEP, nchi 54 za Afrika ziliahidi kutokomeza utupaji na uchomaji wazi wa taka. Katika Asia ya Pasifiki, Kamati ya Mazingira na Maendeleo ya Tume ya Umoja wa Mataifa ya Uchumi na Jamii ya Asia na Pasifiki ilipitisha tamko la mawaziri kuhusu kutekeleza Mpango wa Kikanda wa Kushughulikia Uchafuzi wa Hewa, UNEP akiwa mshauri.
Mwezi wa Januari, Kambodia ilizindua Mpango wake wa kwanza wa Hewa Safi. Mpango huu unalenga kupunguza kwa asilimia 60 za uzalishaji wa PM2.5 na uzalishaji gesi nyeusi ya ukaa, asilimia 24 ya uzalishaji wa methani na asilimia 18 ya uzalishaji wa kaboni dioksidi kufikia mwaka wa 2030. Inaweza pia kusaidia kuzuia hadi vifo 900 vya mapema kwa mwaka. Kwa usaidizi kutoka kwa CCAC, Kambodia imeanza kutekeleza viwango vya yuro 4/IV vya uzalishaji wa gesi chafu wa magari na ubora wa mafuta.
UNEP pia imeunga mkono Mataifa ya Afrika Magharibi na Afrika Mashariki kuweka viwango vya magari ambavyo vitapunguza uagizaji wa magari makuukuu, yanayochafua mazingira. Jumuiya ya Kiuchumi ya Wanachama 15 wa Nchi za Afrika Magharibi imepitisha kanuni zinazofanya uagizaji wa magari uzingatie viwango vya EURO 4/IV. Katika mwaka wa 2022, UNEP ilianza kusaidia nchi kufanyia kazi ahadi hizi na kuzifanya viwango vya kitaifa. Nchi tano za Jumuiya ya Afrika Mashariki zilipitisha viwango sawia. Na ushauri kutoka kwa UNEP, Umoja wa Ulaya pia umeanza kurekebisha maagizo yake kuhusu magari yalioachwa kutumika.
Kwa ushirikiano na Shirika la Maendeleo la Umoja wa Mataifa na Taasisi ya Hali ya Hewa ya Ufini, UNEP ilifanya utafiti wa kwanza kabisa kuhusu vyanzo vya uchafuzi wa hewa katika mji mkuu wa Kyrgyzstan, Bishkek. Utafiti huo ulibainisha uchafuzi wa hewa kutoka majumbani kutokana na kupika kwa kutumia makaa ya mawe yalio na salfa kama chanzo kikuu ya uchafuzi wa hewa, kiwango zaidi kuliko uchukuzi au kituo cha umeme jijini, mambo ambapo hapo awali yalizingatiwa kuwa vyanzo vikuu. Matokeo hayo yaliunga mkono maamuzi ya benki za maendeleo ya kuelekeza uwekezaji kwa upunguzaji wa uzalishaji wa gesi chafu kutoka kwa sekta muhimu, kama vile kupasha joto kwenye eneo la makazi.
Kuwa na kemikali iliyo na sumu na hatari
Katika mwaka wa 2022, Mkataba wa Minamata Kuhusu Zebaki ulipanuka na kujumuisha vyanzo vya kemikali hii hatari visivyodhibitiwa, ikijumuisha taa fulani, viendesha setilaiti na vijazio vya meno ya watoto. Bidhaa zilizoongezwa zebaki kama hizi huchangia asilimia 30 ya matumizi ya zebaki duniani. Wakati uo huo, wahusika walikubali kufanyia marekebisho Mkataba wa Basel ili kufanya taka zote za kidigitali baada ya ridhaa ya mapema, kuwa njia ya kushiriki habari ulimwenguni kuhusu kemikali fulani na viuatilifu kuchukuliwa kuwa hatari. Ulimwenguni kote, tani milioni 53 za taka za kielektroniki zilizalishwa katika mwaka wa 2019, ambapo ni asilimia 17 tu ilichakatwa. Mikataba unayohusiana - mikataba ya Rotterdam na Stockholm - pia iliongeza kemikali muhimu za viwandani kwenye orodha zao zinazodhibitiwa.
Programu ya Utekelezaji wa Hatua katika Nchi Zinazozalisha za Kiwango Endelevu cha Kemikali Kidogo na Zisizozalisha Kemikali katika Nchi Zinazoendelea za Visiwa Vidogo ilizinduliwa mwezi wa Juni. Mradi huu wa miaka mitano, inayofadhiliwa na Mfuko wa Mazingira Duniani, unalenga kuzuia kutolewa kwa zaidi ya tani 23,000 za kemikali zenye sumu na zaidi ya tani 185,000 za takataka za baharini. Inasaidia Nchi 33 Zinazoendelea za Visiwa Vidogo na kushughulikia majukumu ya Mkataba wa Stockholm, Mkataba wa Minamata na Mbinu ya Kimataifa ya Kimkakakati ya Usimamizi wa Kemikali
UNEP pia iliimarisha juhudi zake za kukabiliana na uchafuzi wa maji machafu na hatari zinazohusiana na kiekolojia na kiafya, haswa vimelea sugu. Vimelea sugu hutokea wakati bakteria, virusi, kuvu na vimelea vimekuwa sugu dhidi ya madawa. Katika mwaka wa 2019, maambukizo ya bakteria sugu dhidi ya dawa yalichangia karibu vifo milioni 5. Muungano wa mashirika manne wa UNEP, FAO, WHO na WOAH ulianzisha mfumo mpya wa kuunga mkono ushughulikiaji wa vimelea sugu katika ngazi ya kitaifa dhidi ya viua viini na kupigania hatua za kiwango cha juu zaidi kuhusiana na suala hilii, likiwemo Kundi la 20.
Kuelekea kukomesha uchafuzi wa plastiki
Katika UNEA 5.2 mwezi wa Februari, mataifa yalitoa ushindi mkubwa kwa watu na sayari kwa kukubali kujadili mkataba wa kimataifa wa kukomesha uchafuzi wa plastiki, ikiwa ni pamoja na mazingira ya baharini.
Kamati ya Majadiliano ya Serikali Mbalimbali ya kuunda chombo cha kisheria cha uchafuzi wa plastiki ilifanya mkutano wake wa kwanza mwishoni mwa Novemba mjini Punta del Este, Uruguay. Serikali nyingi zilithibitisha kujitolea kwao kuunda chombo ambacho kinashughulikia hali kamili wa ya plastiki, kutunza afya ya binadamu na mazingira, na kumanikia kwa njia maalum hali za nchi zinazohitaji msaada sana. Washiriki katika mkutano huu walikubaliana kuhusu njia mbili ya za kufanya kazi: moja ni kuweka malengo, majukumu ya msingi na hatua za udhibiti; nyingine ni kuhusu njia za utekelezaji na ufadhili, mikakati ya taasisi, tathmini ya maendeleo na ushirikishwaji wa washikadau.
Usafi baada ya mizozo
Katika mwaka wa 2022, miaka mitano baada ya kumalizika kwa Dola ya Kiislam nchini Iraq na mzozo wa Levant nchini Iraq, Shirika la Kimataifa la Uhamiaji na UNEP walianzisha kituo cha kuchakata taka mjini Mosul na kukabidhi kwa manispaa ya Mosul ili kuendelea na operesheni yake.
Kufikia sasa, metriki mraba 15,000 za uchafu zimepatikana na kuchaguliwa. Nusu ya hii imesagwa na kutumiwa kuunda bidhaa, ambavyo vinakidhi viwango vya kitaifa vya Iraqi kutumwa katika misingi ya barabara na barabara kuu. Zaidi ya nafasi za kazi 200 zilibuniwa kupitia mipango ya kupata pesa taslimu kupitia kazi kwa watu walio katika mazingira magumu. Shughuli nyingine tatu za kuchakata uchafu zimeanzishwa katika maeneo mengine yaliyoathiriwa na mizozo nchini.
Kuweka viwango ili kuwa na hewa safi
UNEP ilisaidia Amerika ya Kusini na Karibia develop kuunda Mpango wa Utekelezaji wa Kanda kuhusu Ubora wa Hewa kuanzia 2022 hadi 2025. Katika kikao cha 18 cha Kongamano la Mawaziri wa Mazingira wa Afrika unaosimamiwa na UNEP, nchi 54 za Afrika ziliahidi kutokomeza utupaji na uchomaji wazi wa taka. Katika Asia ya Pasifiki, Kamati ya Mazingira na Maendeleo ya Tume ya Umoja wa Mataifa ya Uchumi na Jamii ya Asia na Pasifiki ilipitisha tamko la mawaziri kuhusu kutekeleza Mpango wa Kikanda wa Kushughulikia Uchafuzi wa Hewa, UNEP akiwa mshauri.
Mwezi wa Januari, Kambodia ilizindua Mpango wake wa kwanza wa Hewa Safi. Mpango huu unalenga kupunguza kwa asilimia 60 za uzalishaji wa PM2.5 na uzalishaji gesi nyeusi ya ukaa, asilimia 24 ya uzalishaji wa methani na asilimia 18 ya uzalishaji wa kaboni dioksidi kufikia mwaka wa 2030. Inaweza pia kusaidia kuzuia hadi vifo 900 vya mapema kwa mwaka. Kwa usaidizi kutoka kwa CCAC, Kambodia imeanza kutekeleza viwango vya yuro 4/IV vya uzalishaji wa gesi chafu wa magari na ubora wa mafuta.
UNEP pia imeunga mkono Mataifa ya Afrika Magharibi na Afrika Mashariki kuweka viwango vya magari ambavyo vitapunguza uagizaji wa magari makuukuu, yanayochafua mazingira. Jumuiya ya Kiuchumi ya Wanachama 15 wa Nchi za Afrika Magharibi imepitisha kanuni zinazofanya uagizaji wa magari uzingatie viwango vya EURO 4/IV. Katika mwaka wa 2022, UNEP ilianza kusaidia nchi kufanyia kazi ahadi hizi na kuzifanya viwango vya kitaifa. Nchi tano za Jumuiya ya Afrika Mashariki zilipitisha viwango sawia. Na ushauri kutoka kwa UNEP, Umoja wa Ulaya pia umeanza kurekebisha maagizo yake kuhusu magari yalioachwa kutumika.
Kwa ushirikiano na Shirika la Maendeleo la Umoja wa Mataifa na Taasisi ya Hali ya Hewa ya Ufini, UNEP ilifanya utafiti wa kwanza kabisa kuhusu vyanzo vya uchafuzi wa hewa katika mji mkuu wa Kyrgyzstan, Bishkek. Utafiti huo ulibainisha uchafuzi wa hewa kutoka majumbani kutokana na kupika kwa kutumia makaa ya mawe yalio na salfa kama chanzo kikuu ya uchafuzi wa hewa, kiwango zaidi kuliko uchukuzi au kituo cha umeme jijini, mambo ambapo hapo awali yalizingatiwa kuwa vyanzo vikuu. Matokeo hayo yaliunga mkono maamuzi ya benki za maendeleo ya kuelekeza uwekezaji kwa upunguzaji wa uzalishaji wa gesi chafu kutoka kwa sekta muhimu, kama vile kupasha joto kwenye eneo la makazi.
Kuwa na kemikali iliyo na sumu na hatari
Katika mwaka wa 2022, Mkataba wa Minamata Kuhusu Zebaki ulipanuka na kujumuisha vyanzo vya kemikali hii hatari visivyodhibitiwa, ikijumuisha taa fulani, viendesha setilaiti na vijazio vya meno ya watoto. Bidhaa zilizoongezwa zebaki kama hizi huchangia asilimia 30 ya matumizi ya zebaki duniani. Wakati uo huo, wahusika walikubali kufanyia marekebisho Mkataba wa Basel ili kufanya taka zote za kidigitali baada ya ridhaa ya mapema, kuwa njia ya kushiriki habari ulimwenguni kuhusu kemikali fulani na viuatilifu kuchukuliwa kuwa hatari. Ulimwenguni kote, tani milioni 53 za taka za kielektroniki zilizalishwa katika mwaka wa 2019, ambapo ni asilimia 17 tu ilichakatwa. Mikataba unayohusiana - mikataba ya Rotterdam na Stockholm - pia iliongeza kemikali muhimu za viwandani kwenye orodha zao zinazodhibitiwa.
Programu ya Utekelezaji wa Hatua katika Nchi Zinazozalisha za Kiwango Endelevu cha Kemikali Kidogo na Zisizozalisha Kemikali katika Nchi Zinazoendelea za Visiwa Vidogo ilizinduliwa mwezi wa Juni. Mradi huu wa miaka mitano, inayofadhiliwa na Mfuko wa Mazingira Duniani, unalenga kuzuia kutolewa kwa zaidi ya tani 23,000 za kemikali zenye sumu na zaidi ya tani 185,000 za takataka za baharini. Inasaidia Nchi 33 Zinazoendelea za Visiwa Vidogo na kushughulikia majukumu ya Mkataba wa Stockholm, Mkataba wa Minamata na Mbinu ya Kimataifa ya Kimkakakati ya Usimamizi wa Kemikali
UNEP pia iliimarisha juhudi zake za kukabiliana na uchafuzi wa maji machafu na hatari zinazohusiana na kiekolojia na kiafya, haswa vimelea sugu. Vimelea sugu hutokea wakati bakteria, virusi, kuvu na vimelea vimekuwa sugu dhidi ya madawa. Katika mwaka wa 2019, maambukizo ya bakteria sugu dhidi ya dawa yalichangia karibu vifo milioni 5. Muungano wa mashirika manne wa UNEP, FAO, WHO na WOAH ulianzisha mfumo mpya wa kuunga mkono ushughulikiaji wa vimelea sugu katika ngazi ya kitaifa dhidi ya viua viini na kupigania hatua za kiwango cha juu zaidi kuhusiana na suala hilii, likiwemo Kundi la 20.
Kupanua ufikiaji wa UNEP
Uwakilishi wa kijiografia na usawa wa kijinsia
UNEP imeunda mkakati wa kufikia rasilimali watu ili kuvutia vipaji vya vijana kutoka kwa Nchi Wanachama ambazo zina uwakilishi mdogo na vikundi vya kikanda visivyo na uwakilishi mkubwa. Kumekuwa na kuimarika kwa uanuai kikanda. Kategoria za kitaaluma na makundi yaliopo hapo juu yalishuhudia ongezeko la takriban asilimia 10 ya wafanyakazi kutoka Kundi la Asia ya Pasifiki na takriban asilimia 30 kutoka Kundi la Ulaya Mashariki. Katika mwaka wa 2022, UNEP ilifikia au kushinda kiwango kinacholengwa na Umoja wa Mataifa cha usawa wa kijinsia (asilimia kati ya 47 na 53) katika viwango vyote vya kitaaluma na zaidi.
Ufadhili mahususi
UNEP ilianzisha mifuko ya aina tatu ili kutoa ufadhili kutegemea hitaji ili kusaidia utekelezaji wa malengo ya Mkakati wa Muda (2022-2025) ya mazingira dhabiti, kuishi kwa amani na mazingira na kuwezesha kuw na sayari isiyo na uchafuzi. Dola za Marekani milioni 14 zilikusanywa kwa ufadhili wa aina hii katika mwaka wa 2022.
Ufadhili kutegemea hitaji utakamilishana na Mfuko wa Mazingira wa UNEP na kusaidia kuhama kutoka kwa ufadhili wa miradi mahususi hadi kwa ufadhili kutegemea hitaji ili kuimarisha athari. Michango kutoka kwa wabia kutika katika sekta binafsi na sekta ya umma itawezesha mbinu ya sayansi ya kina, hali itakayoaidia kusaidia kuimarisha kazi ya UNEP kama mamlaka ya kimataifa ya mazingira na kuwezesha shirika hili susaidia vyema Nchi Wanachama.
Ushirikishwaji wa sekta binafsi
UNEP imefanya uamuzi wa kimkakati wa kuwa na ushirikiano na sekta mbalimbali na sekta mtambuka na miradi katika sekta zilizo na athari kubwa. UNEP inashirikiana na mashirika ya sekta ya kibinafsi kupitia miradi zaidi ya 40 inayolenga nishati, plastiki, chakula na kilimo, huduma za afya, fedha na teknolojia ya habari. Sayansi ya UNEP inasaidia mashirika ya biashara kupata masuluhisho bora. Kwa mfano, Ubia wa UNEP wa Mafuta na Magari Yasiyochafua Mazingira – mradi kati ya sekta ya umma na binafsi iliyo na wabia 73 wanaokuza mafuta na magari yasiyochafua mazingira safi katika nchi zinazoendelea na nchi zilizo na uchumi unaokua – ulisaidia kukomesha matumizi ya petroli iliyo madini ya risasi.
Mfano mwingine ni Mpango wa Plastiki ya Utalii Duniani (GTPI) wa UNEP. Mpango huo una sahihi 121, na makadirio ya mapato ya kila mwaka ya zaidi ya dola za Kimarekani bilioni 43. Katika mwaka wa 2021 na mwaka wa2022, GTPI ilikuwa na kampeni ya majaribio ya kuripoti kwa kampuni kubwa ambazo zilijiunga na mpango huo katika mwaka wa 2020 na ambayo ripoti ya kila mwaka ni sharti itolewe. Baadhi ya bidhaa za plastiki milioni 108 zimeacha kutumika katika mashirika yote ya biashara yanayoripoti.
Mabadiliko ya kidigitali
Muungano wa Uendelevu wa Mazingira wa Kidijitali (CODES) - muungano unaoungwa mkono na Umoja wa Mataifa ulio na washikadau 1,000 - ulizinduliwa wakati wa Stockholm+50 ili kuunga mkono matumizi ya teknolojia ya kidijitali kushughulikia changamoto za iana tatu kwa sayari. CODES inalenga kuongeza idadi ya nchi na makampuni yanayoshirikiana kutekeleza mipango ya pamoja ya utekelezaji chini ya Mwongozo wa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa wa Ushirikiano wa Kidijitali.
UFADHILI
Hali ya Kifedha Mwaka wa 2022 kufikia tarehe 31 Desemba mwaka wa2022 (Mamilioni ya Dola za Marekani)
Bajeti
Mapato
Matumizi
- Bajeti ya kawaida ya UN
- Mfuko wa mazingira
- Fedha zilizotengwa
- Fedha za kimataifa
Michango Kuu 15 Iliyotengewa mwaka wa 2022 (mamilioni ya Dola za Marekani)
| Mfuko wa Mazingira Duniani | 321.5 |
| Ujerumani | 52.0 |
| Mashirika ya Umoja wa Mataifa | 34.6 |
| Uswidi | 30.3 |
| Mfuko wa Mashirika ya Kimataifa (Mkataba wa Montreal) | 22.6 |
| Marekani | 22.5 |
| Kamisheni ya Ulaya | 21.2 |
| Norwe | 21.1 |
| Mpango wa Fedha wa UNEP* | 18.5 |
| Wakfu / NGO | 15.0 |
| Uswisi | 11.8 |
| Uingereza | 9.9 |
| Mfuko wa Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi | 8.8 |
| Denmark | 8.7 |
| Kanada | 5.5 |
Wachangiaji 15 wakuu wa Mfuko wa Mazingira mwaka wa 2022 (mamilioni ya Dola za Marekani)
| Uholanzi | 8.4 |
| Ujerumani | 7.9 |
| Ufaransa | 7.6 |
| Marekani | 7.6 |
| Norwe | 7.0 |
| Denmark | 6.5 |
| Uswidi | 5.1 |
| Uingereza | 4.5 |
| Ubelgiji | 4.2 |
| Uswisi | 4.0 |
| Italia | 3.3 |
| Ufini | 2.7 |
| Canada | 2.5 |
| Japani | 1.5 |
| Uchina | 1.4 |
-
*
Ubia kati ya UNEP na sekta ya fedha duniani ili kutafuta ufadhili kutoka kwa sekta binafsi kwa maendeleo endelevu.
Wachangiaji wa Mfuko wa Mazingira (2022) kwa kategoria (idadi ya Nchi Wanachama)
- Waliochanga kikamilifu (44)
- Wachangiaji wengine (38)
- Wasiochanga (111)
Chapisho hili linaweza kunakiliwa lote au sehemu yake na kwa namna yoyote kwa madhumuni ya elimu au yasiyokuwa ya biasharaa bila ruhusa maalum kutoka kwa mmiliki wa hakimiliki imradi unaonyesha chanzo chake. Shirika la Mazingira la Umoja wa Mataifa litafurahia kupokea nakala ya chapisho lolote linalotumia chapisho hili kama chanzo. Hairuhusiwi kuchapisha chapisho hili ili kuliuza tena au kwa madhumuni mengine yoyote ya kibiashara bila kibali kupitia maandishi kutoka kwa Shirika la Mazingira la Umoja wa Mataifa. Uteuzi wa mashirika kijiografia katika ripoti hii, na uwasilishaji wa makala humu, haimaanishi utoaji wa maoni ya aina yoyote kwa upande wa mchapishaji au mashirika yanayoshiriki kuhusu hadhi kisheria ya nchi yoyote, kanda au eneo, au ya mamlaka yake, au kuhusu uwekaji wa mipaka yake. Wa Kumtaja: Isipokuwa imeonyeshwa vinginevyo, data yote katika chapisho hili imetolewa kutoka kwa Shirika la Mazingira la Umoja wa Mataifa. Kwa taarifa zaidi: unep.org/annualreport.
© Shirika la Mazingira la Umoja wa Mataifa, 2023